ضعف اطلاع رسانی سازمان امور مالیاتی مانع از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران است.
کمبود منابع انسانی متخصص مانع از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران است.
پیچیدگی اجرا و نظام کنترلی موجود مانع از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران است.
فقدان بانک اطلاعاتی جامع مودیان مانع از اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران است.
تعریف واژهها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومیو عملیاتی):
مالیات[۲]: به مثابه یک نوع هزینه اجتماعی است که آحاد یک ملت در راستای بهره وری از امکانات و منابع یک کشور موظفند آنرا پرداخت نمایند تا توانائیهای جایگزینی این امکانات و منابع فراهم شود. مالیات در واقع انتقال بخشی از درآمدهای جامعه به دولت و یا بخشی از سود فعالیتهای اقتصادی است که نصیب دولت میگردد زیرا ابزار و امکانات دست یابی به درآمد و سودها را دولت فراهم ساخته است.
مالیات بر ارزش افزوده[۳]: در طبقه بندی قانون مالیاتها، مالیات بر ارزش افزوده(VAT) در زمزه مالیات غیر مستقیم، [مالیات] بر مصرف و فروش داخلی کالاها و خدمات بشمار میآید. این نوع مالیات، مالیاتی چند مرحلهای است که در هر یک از مراحل واردات، تولید، توزیع تا مصرف نهایی بر حسب ارزش افزوده ایجاد شده در هر مرحله، به صورت درصدی از آن، در همان مرحله اخذ میشود .مالیات بر ارزش افزوده میتواند با یک یا چند نرخ اعمال شود. اما برخلاف مالیاتهای غیرمستقیم معمول در یک مرحله (مرحله مبادله کالا) اصابت نمیکند. مالیات بر ارزش افزوده، نوعی مالیات بر فروش چند مرحلهای است که خرید کالاها و خدمات واسطهای را از پرداخت مالیات معاف میکند و بار قانونی مالیاتی آن بر دوش مصرف کننده نهایی است .این نوع مالیات از ارزش افزوده بنگاهها یعنی مابه التفاوت بین عایدی ناشی از فروش کالاها و خدمات و کل هزینههای پرداختی بابت خرید نهادههای تولید (به استثنای نیروی انسانی).
عوامل بیرونی[۴]:شرایط اجتماعی و سیاسی و عدم حمایت مردمی: شرایط اجتماعی وسیاسی و حمایت مردمینیز در نحوه اجرای خط مشیهای مالیاتی اثر مثبت دارد(طاهر پور کلانتری ومعمارزاده، ۱۳۸۷، ۶۶).
گوناگونی و تنوع مودیان: تنوع مودیان مالیات بر ارزش افزوده و ضرورت شناخت کلیه مشاغل و صنوف در حوزه اقتصادی کشور فرآیند اجرای مالیات بر ارزش افزوده در مورد هریک از آنها با توجه به نوع و ماهیت کار آنها با موانعی مواجه میسازد(شهریاری راد و همکاران، ۱۳۸۳، ۸۸).
انتظار تورم ناشی از اجرای قانون: به علت آنکه مالیات بر ارزش افزوده باعث افزایش خالص درآمد میشود، افزایش آن معمولا” به جای تورم زا بودن ضد تورمیاست. فقط در صورتی مالیات بر ارزش افزوده باعث تورم میشود که با اقدامات تورم زایی چون افزایش حقوق و دستمزد و افزایش عرضه پول همراه شود، به عبارت دیگر مالیات بر ارزش افزوده ذاتا” تورم زا نیست اما سیاستهای دولتی همواره ممکن است باعث ایجاد تورم شوند( طیب نیا و رحمانی،۱۳۸۳، ۴).
شفاف سازی محیط اقتصادی ناشی از اجرای کامل قانون: از آنجا که در مالیات بر ارزش افزوده تمام بخشهای تولیدی و خدماتی مورد توجه قرار میگیرد و جزئیات ارزش افزوده در تمام مراحل شکل گیری در این بخشها مد نظر است، میتوان انتظار داشت که این مساله منجر به شفاف سازی حسابهای ملی( بخصوص محاسبه تولید ناخالص داخلی) میشود. در این نظام کلیه مبادلات بایستی با صدور فاکتور انجام شود و این امر به معین شدن دقیق حجم مبادلات و حجم واقعی فعالیتهای اقتصادی هر واحد تولیدی و تجاری انجامد(نادران، ۱۳۸۳، ۱۴).
عدم اطمینان مودیان به استرداد وجوه اضافه پرداختی: مدیریت استرداد در کشوهای در حال توسعه مشکلات خاصی دارد. در این کشورها، چارچوب قانونی و اجرایی به گونهای است که مقامات تمایل به استرداد ندارند و مؤدیان برای دریافت هرگونه استرداد باید مراحل پیچیدهای را طی کنند(تیت،۱۳۸۶، ۹۲).
نامناسب بودن زمان اجرای قانون با توجه به شرایط اقتصادی کشور: در کشوری مانند فرانسه که قبل از استقرار مالیات بر ارزش افزوده نیز در زمینه مالیات، فرهنگی نهادینه شده داشت، حدود ۲۰ سال جهت استقرار کامل VAT زمان صرف شد و از اجرای شتاب زده آن اجتناب گردید. با مد نظر قرار دادن این موضوع که مشکل کشور ایران در زمینه مالیات،، بیشتر مشکل فرهنگی و مدیریتی است نه صرفا” مشکل تکنولوژیکی، نباید با اجرای شتاب زده تر VAT مشکلی بر مشکلات، اضافه نمود؛ بلکه با صبر و حوصله و ایجاد بسترهای فرهنگی و رفتاری مناسب، بحث مالیات را نهادینه نمود و در مرحله بعد به نهادینه نمودن VAT اقدام گردد( نوربخش لنگرودی، ۱۳۸۸، ۱۳۷).
عوامل درونی[۵]:نرخ اجرایی قانون: تعدد و میزان نرخها در مالیات بر ارزش افزوده از موضوعات مهم اجرای این نوع مالیات به شمار میآید.
عدم تعیین آستانه مالیاتی: تعیین دقیق سطح آستانه معافیت، این امکان را برای سازمان مجری مالیات بر ارزش افزوده فراهم مینماید که در جهت تحقق اهداف درآمدی نظام مالیاتی به میزان قابل توجهی در هزینههای اجرایی و وصول صرفه جویی نموده و با توجه به کاهش حجم کار اجرایی به لحاظ عملکردی در تحقق وصول مالیات بر ارزش افزوده بالقوه مورد انتظار موفق عمل نماید.
ضعف اطلاع رسانی سازمان امور مالیاتی: اطلاع رسانی در نظام مالیات بر ارزش افزوده به معنی تهیه اطلاعات برای عموم مردم است. ایجاد فرهنگ تمکین خوب، مستلزم پذیرش و اقبال عمومینسبت به معرفی مالیات بر ارزش افزوده است.
کمبود منابع انسانی متخصص: فرآیندهای شناسایی صاحبان درآمد، تشخیص و وصول مالیات در کشور، به دلیل ماهیت آنها و سیستم اجرایی وصول مالیات، اغلب با تکیه بر نیروی انسانی متخصص صورت میگیرد. از این رو، تامین نیروی انسانی متخصص برای ادارات مالیاتی و آموزش آنها، توان دولت را در وصول مالیات افزایش میدهد(موسوی جهرمیو همکاران، ۱۳۸۷، ۲۷).
پیچیدگی اجرا و نظام کنترلی موجود: جهت ساده سازی عملیات و سهولت کنترل فرآیند اخذ مالیات میتوان از مجامع و صنوف مربوطه، در مرحله نام نویسی و جمع آوری اطلاعات مالیاتی و همچنین دسته بندی نمودن این اطلاعات کمک گرفت و جهت کنترل فرآیند از سیستم رایانهای خبره و هوشمند استفاده نمود (نوربخش و همکاران، ۱۳۸۸، ۱۳۶).
فقدان بانک اطلاعاتی جامع مودیان: کلیه پروندههای مودیان مالیاتی از حالت کاغذی به صورت الکترونیک درآمده و ارتباط بانکهای اطلاعاتی کلیه دستگاههای اجرایی، بانکها و موسسات اعتباری و گمرک با ادارات امور مالیاتی کل کشور به فراخور سطوح دسترسی و تعریف شده برقرار شود(تیت، ۱۳۸۶، ۱۲۵).
روش شناسی تحقیق
این پژوهش یک تحقیق توصیفی خواهد بود، که از لحاظ تقسیم بندی برمبنای هدف کاربردی بوده، هدف تحقیق؛ بررسی موانع اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران است، به منظور آزمون فرضیهها از آزمون کای دو (chi_ square test) استفاده شده است.
به منظور آزمون طبقه بندی اولویت فرضیهها از آزمون ناپارامتری درون موردی فریدمن(friedman test Nonparametric,) و آزمون مقایسه میانگینهای همبسته((Sample t-test paired استفاده شده است.
میزان معناداری در این آزمونها حداقل ۰۱/۰ (۰۱/۰ ) درنظر گرفته شده است.جهت آزمون روشهای فوق از برنامه نرم افزاری spssاستفاده شده است.
متغیرهای مورد بررسی در قالب یک مدل مفهومیو شرح چگونگی بررسی و اندازه گیری متغیرها:
با توجه به مفروضات این تحقیق، که به بررسی عوامل موثر بر اجرای خط مشیهای میپردازد از عوامل یاد شده در جهت شناخت موانع اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در استان تهران بهره برداری شده، با توجه به ارتباط این مقوله با اجرای خط مشیهای دولتی به بررسی عوامل موثر بر اجرای خط مشی به عنوان متغییر وابسته میپردازیم.
دیگر سایتها :
دانلود سمینار کارشناسی ارشد مهندسی عمران سازههای هیدرولیکی: الگوریتم ژنتیک... - مجید شاکری